Nog een Dag: die van de persvrijheid en puzzelstukjes
Persvrijheid is niet overal even logisch. Journalisten (en de rest van de wereld) mogen niet overal vrijuit laten zien wat ze vinden of wat écht aan de hand is. Op 3 mei, vandaag is het daarom Internationale Dag van de Persvrijheid. Het is wel een week van Dagen. Maar deze gaat voor mij ook over vrijheid van meningsuiting, wat me na aan het hart ligt.
Op de site met de toepasselijke naam www.persvrijheid.nl lees ik dat het centrale thema dit jaar Untold stories is. Verhalen, volgens de site onder anderen in Mexico en Turkije, die volgens de gezaghebbers daar eigenlijk door de mantel der liefde toegedekt zouden moeten blijven. Die losse, missende puzzelstukjes blijven daardoor onzichtbaar voor ogen en oren die ze niet aangaan. Het plaatje is daardoor niet compleet; het is een samengestelde, vaak gewenste waarheid die overeind moet blijven. Op de plek van het puzzelstukje gaapt echter een gat. We weten dat het stukje mist, dat we bedrogen worden, maar niet wát. Dat maakt een goede journalist nieuwsgierig, lijkt me. Gelukkig: er zijn nog altijd journalisten die op zoek gaan naar het beeld en verhaal achter dat puzzelstukje. En uiteindelijk kunnen ze zo het plaatje compleet, of completer dan daarvoor, maken.
Waarheid in het midden
Maar wat is die waarheid dan? Ik heb een propedeuse van de School voor de Journalistiek in Utrecht, plus wat tweedejaarsvakken. Daar leerde ik dat journalisten zo objectief mogelijk met hun onderwerpen moeten omgaan, of het nou om visuele, audiovisuele of schriftelijke berichtgeving gaat. En dat je altijd je bronnen moet checken. Mensen zoeken aandacht van de media meestal omdat ze iets willen bereiken. Ze hebben belang bij het wereldkundig maken van hun boodschap. Ze willen hun doel bereiken door zich te laten horen in de media. De mogelijkheden daartoe zijn tegenwoordig legio. Van al die dingen moeten journalisten zich altijd bewust zijn. In de voorstelling Breaking the News! van Orakter waar ik laatst was zag ik dat het met die bronnen nog niet zo snor zit. De waarheid ligt altijd in het midden, omdat niet alleen de mening van bron meeweegt, maar ook die van de journalist. Die heeft, net als ieder mens, zijn eigen mening. Dat is een open deur van heb-ik-je-daar, maar hoeveel mensen lopen dagelijks toch nog tegen zo’n deur op?
Kortom: ik ben absoluut een voorstander van persvrijheid. Zet die deuren maar open, laat maar zien wat we moeten zien. Leg echter wel je kritische bril klaar als je nieuws consumeert. Het is als een mooi opgediende maaltijd: ook die kan een bijsmaak hebben.















